Opactwo Cystersów

Powiększ
Opactwo Cystersów


 Adres:
  Szczyrzyc 1
  34-623 Szczyrzyc

 (18)
 szcz
 www.

W skład Opactwa wchodzą:

•    Kasztor Cystersów: jest najcenniejszym zabytkiem miejscowości. Obecną formę architektoniczną uzyskał po przebudowie w XVII wieku. Klasztor przylega do kościoła od południa. W skład kompleksu wchodzą: kościół, klasztor z muzeum, zabudowania gospodarcze i browar, stacje drogi krzyżowej z ołtarzem polowym.


•    Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP: kilkakrotnie przebudowywany, obecny wygląd zyskał w 1620 r. Zbudowany na planie krzyża łacińskiego, jest orientowany i podparty szkarpami. Szczególną uwagę zwracają gotyckie portale z XV wieku oraz półkolista absyda. Wnętrze zdobią rokokowe ołtarze boczne z wizerunkiem Matki Boskiej oraz św. Benedykta i św. Kazimierza. W ołtarzu głównym ołtarz Matki Boskiej Szczyrzyckiej.


•    Muzeum: założone w 1954 r. obecnie jest filią Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie. W jego zbiorach znajdują się między innymi: XVIII-wieczna kopia mapy Świata z XIII wieku, kolekcja monet i broni oraz elementów uzbrojenia, kącik historii browarnictwa klasztornego oraz pamiątki po Władysławie Orkanie.


•    Browar: Pierwszy dokument związany z powstaniem browaru datowany jest na rok 1628. Zaczęło się od produkcji podpiwku na bazie palonego jęczmienia. Od 1824 r. zaczęła się produkcja piwa wysokoprocentowego. Cystersi prowadzili browar do 1925 r. W 1951 r. cały majątek OO.Cystersów wraz z browarem został upaństwowiony i rozbudowany. Wprowadzono również wiele innowacji technologicznych i w 1983 r.  produkcja sięgała 22 000 hektolitrów piwa rocznie. Piwo znajdowało ono swoich odbiorców w Dobrej, Limanowej, Rabce, Myślenicach, Dobczycach, Krakowie. Po wielu staraniach, w 1993 r. Cystersi odzyskali cały upaństwowiony przed laty majątek oraz browar, który przyjął nazwę Browar "Gryf", związaną z herbem Szczyrzyca. Niestety opactwo klasztoru nie mogło spełnić wszystkich wymagań współczesnej produkcji i w 1997 r. browar został zamknięty, a receptura sprzedana browarowi kieleckiemu, który produkował piwo "Frater".
Szczyrzycka warzelnia piwa jest najstarszym browarem w kraju. Do dziś zachowały się stare piwnice, które służyły do leżakowania warzonego piwa. W piwnicach tych jeszcze do 1956 r. składano pozyskiwany na miejscu lód, cięty specjalnymi piłami na istniejącym obok stawie. 

 

Dzieje Cystersów w Szczyrzycu


Cystersi to odłam benedyktynów, który został zapoczątkowany we Francji pod koniec XI wieku. Na nasze tereny Cystersów sprowadził w XIII stuleciu książę Henryk Brodaty, który podarował im ziemie na Podhalu i w dolinie Stradomki. Początkowo zakonnicy osiedli w Ludźmierzu, jednak dosyć surowy górski klimat oraz położenie sprzyjające napadom i rabunkom klasztoru spowodowało, że w 1245 r. zakonnicy przenieśli się do Szczyrzyca. Opactwo rozwijało się zarówno pod względem gospodarczym jak i terytorialnym, dzięki pracy członków wspólnoty oraz licznym przywilejom nadawanym przez królów. W XVI wieku Szczyrzyc stał się ważnym ośrodkiem sądowym i gospodarczym, był też stolicą powiatu, który liczył aż 76 parafii, a jego granice sięgały od Nowego Targu po Bochnię.
Klasztor splądrowali Szwedzi podczas "potopu" i od tego momentu zaczął podupadać, coraz bardziej tracąc na znaczeniu. Los konwentu stanął pod znakiem zapytania, gdy w 1782 r. cesarz Franciszek Józef wydał dekret rozwiązujący zgromadzenia zakonne. Dzięki istnieniu szkoły udało się uniknąć zupełnej likwidacji, jednak klasztor został pozbawiony części dóbr, a status opactwa zmieniono na przeorat.
W 1793 r. uruchomiono szkołę klasztorną, w której edukację rozpoczynał piewca Gorców i Podhala - Franciszek Smaciarz, tworzący później pod pseudonimem Władysław Orkan.
Opactwo reaktywowano po odzyskaniu niepodległości, a w 1939 r. odbyła się koronacja obrazu MB Szczyrzyckiej.
Warto także wspomnieć o działalności Cystersów podczas II wojny światowej, kiedy to w klasztorze prowadzono tajne nauczanie, a także ukrywano Żydów. Ojcowie byli również kapelanami miejscowych oddziałów partyzanckich.
Od kilkunastu lat klasztor przeżywa prawdziwy renesans. Cystersi prowadzą dużą hodowlę czerwonych krów, a okolice klasztorne przebudowano tak, aby służyły obsłudze odwiedzających. W pobliżu znajduje się restauracja z mini browarem.

Więcej na:

http://almanach.limanowa.org.pl
http://www.szczyrzyc.cystersi.pl/
Gacek D., Beskid Wyspowy Przewodnik; Oficyna Wydawnicza Rewasz; Pruszków 2012. s. 46-38; 308-310 


Punkt startowy:
Długość trasy:
Czas przejazdu:
Wyznacz trasę dojazdu
Odsłon (1518)
« powrót
Copyright © beskidwyspowy.com
Realizacja: intellect.pl
Copyright © beskidwyspowy.com